|
Ayurvedische Beginselen
Van oudsher wordt de kennis van Ayurveda beschouwd
als een must voor elke yogabeoefenaar. Wil men het denken leren begrijpen,
dan is enig begrip van het lichaam en uit welke krachten het is opgebouwd
noodzakelijk. De leer van Ayurveda komt voort uit hetzelfde gedachtegoed
als de yoga en de chakrapsychologie. Deze vindt zijn oorsprong in de
Veda’s en wordt algemeen beschouwd als één van de
oudste medische geschriften ter wereld.
In de cursus maakt men kennis met de historische, filosofische
en mythologische achtergronden. De Tridosha-theorie wordt uitvoerig
behandeld en men leert de functies van vata, pitta, kapha verstaan en
hanteren.
Elke les wordt begonnen met een Ayurvedische maaltijd,
zodat men de smaak en de uitwerking daarvan persoonlijk kan ervaren.
Cursisten die eerder komen, kunnen meehelpen met koken. De laatste lesdag
wordt er gezamenlijk gekookt.
Verder worden behandeld:
- de drie dosha’s: vata, pitta, kapha;
- de relatie Ayurveda en yoga;
- āsana’s voor de verschillende dosha’s;
- het belang van de diverse klassieke reinigingsmethoden, o.a. pancha karma;
- de toepassing van shankh prakshālana met de zestien bijbehorende oefeningen als voorbereiding
op prānāyāma;
- opbouw van het lichaam: dhātu’s, srota’s en het begrip agni;
- het begrip smaak (rāsa);
- ziekte en gezondheid volgens Ayurveda;
- basiskennis en toepassing van de Ayurvedische kookkunst;
- recepten uit de Indiase keuken.
De module wordt afgesloten met een schriftelijk examen.
De module Ayurvedische beginselen is ook toegankelijk voor belangstellenden die niet de
gehele opleiding volgen.
Docent: Diana Plenckers
Aantal contacturen: 30 (8 lesdagen)
Ayurvedische Massage I
In de klassieke yoga- en Ayurvedische traditie wordt
geadviseerd om hatha-yogabeoefening te ondersteunen met (zelf)massage,
met name boven het veertigste levensjaar en in een koud en winderig
klimaat zoals het onze. Onder die omstandigheden neemt het windelement
in het lichaam toe, hetgeen tot klachten kan leiden.
In de cursus raakt men vertrouwd met de klassieke Ayurvedische
massage, die een belangrijk onderdeel is van de preventieve geneeskunde.
Enige theoretische kennis over Ayurveda komt aan de orde, alsmede de
verschillen tussen de oosterse en westerse visie op anatomie en fysiologie.
De Ayurvedische massage leidt tot een diepgaander inzicht in het functioneren
van lichaam en bewustzijn.
Tijdens de cursus wordt veel aandacht besteed aan zelfmassage,
daarnaast oefent men ook op elkaar. Mannen masseren mannen en vrouwen
vrouwen, zoals dat in de spirituele traditie van India gebruikelijk
is.
De module wordt afgesloten met een praktijkexamen.
De module Ayurvedische massage is ook toegankelijk voor belangstellenden die niet de
gehele opleiding volgen.
Docent: Diana Plenckers
Aantal contacturen: 30 (8 lesdagen)
Ayurvedische massage II
De module Ayurvedische massage II kan gezien worden als het vervolg op de module Ayurvedische
massage die al vele jaren op de Saswitha Opleiding wordt gegeven. Stond in de
eerste module de basismassage centraal, behorend tot de preventieve kant van de Ayurveda,
in deze module zullen meerdere toepassingen van de massage op algemene ongemakken en
aandoeningen behandeld worden. Aan bod zullen komen: stress, hormonale veranderingen
(waaronder menopauze), lage rugpijn, stijve en pijnlijke nek en schouders, knie- en andere gewrichtsklachten. Bij deze en andere klachten kan de Ayurvedische massage een goed antwoord
geven of de behandeling in belangrijke mate ondersteunen. In deze module worden
zowel de praktische vaardigheden geoefend, als ook de theorie van Ayurveda verder uitgediept.
Overige onderwerpen van de module:
- specifieke massage voor de verschillende dosha’s: vata, pitta, kapha;
- behandeling van striae en cellulitis;
- massage bij spijsverterings- en stofwisselingsklachten;
- huidklachten;
- het kiezen en mengen van de juiste Ayurvedische olie voor therapeutische toepassing;
- pinda svedana (massage met een speciale kruidenbal).
De docente is ayurvedisch arts en heeft een kliniek in India. Zij verblijft voor langere tijd in
Nederland en geeft hier ook ayurvedische consulten. Zij spreekt goed verstaanbaar Engels.
De module wordt afgesloten met een praktijkexamen.
De module Ayurvedische massage II is toegankelijk voor diegenen die de module Ayurvedische
massage met een examen hebben afgerond.
Docent Ayurvedische massage 2: Alaknanda Rao (ayurvedisch arts).
Aantal contacturen: 30
Adem en Ademtherapie
In deze module maakt u kennis met technieken om het
eigen ademgevoel te verdiepen en om de adem bij een ander te begeleiden
en ruimer te maken.
Naast technieken uit de yogatraditie worden ook enkele
uit de Chinees-Japanse ademleer behandeld (o.a. hara en ch’i-punt).
Men leert werken met de uitstralingskracht van de handen: hoe op intuïtieve
wijze de adem bij iemand te voelen en in geblokkeerde gebieden te stimuleren.
De (aankomend) yogadocent leert hoe hij of zij leerlingen persoonlijk
met ademoefeningen kan begeleiden. Niet alleen ademproblemen, zoals
hyperventilatie, kunnen hiermee worden behandeld, maar ook diverse lichamelijke
klachten verbeteren wanneer men de adem er naartoe brengt.
De module wordt afgesloten met een praktijkexamen.
De module is een verdiepingscursus en kan daarom
in het tweede of volgende studiejaar gevolgd worden, maar niet in het
eerste. Wanneer men elders een yogaopleiding heeft gevolgd, kan
men deze module als bijscholing volgen.
Docent: Anna van Geffen
Aantal contacturen: 30 (8 lesdagen)
Adem en Prānāyāma
In de module wordt dieper ingegaan op prānāyāma:
de yogawetenschap van adem en adembeheersing. Al eeuwen lang weten de yogi's hoe men zichzelf door middel van prānāyāma (ademoefeningen) in een bepaalde bewustzijnstoestand kan brengen. De prānāyāma's zijn
bedoeld als voorbereiding op meditatie. Tijdens de lessen wordt ingegaan op:
- de betekenis van prānā;
- de correcte uitvoering van de verschillende prānāyāma's waaronder:
- ujjyayi;
- de bandha's: mūla bandha, uddiyāna bandha, jālandhara bandha;
- viloma prānāyāma en anuloma prānāyāma;
- aśvini mudra;
- agnisara dhauti, kapalabhati, bhastrika;
- śitali en śitakari prānāyāma;
- surya en chandra bhedāna prānāyāma;
- Nadi śodhana prānāyāma.
Cursisten leren aan welke voorwaarden voor de beoefening van prānāyāma moet worden voldaan. Het belang van de juiste voeding, de juiste zithouding en de juiste geestelijke houding zullen worden benadrukt. Ook komt een verscheidenheid aan āsana’s in combinatie met de prānāyāma's. Van de cursisten wordt verwacht dat er tijdens de module regelmatig thuis wordt geoefend. Alleen dan kan men zich de lesstof eigen maken en tot een werkelijke verdieping komen van de persoonlijke adembeheersing. De cursus gaat naar de diepte en de stilte.
De module wordt afgesloten met een praktijkexamen.
Voor het volgen van Adem en Prānāyāma dient men de module Adem en Ademtherapie met een examen te hebben afgesloten. Het volgen van beide modules in één studiejaar wordt afgeraden: er is meer tijd nodig om deze kennis werkelijk te begrijpen en zich eigen te maken.
Docent : Noor Palazzi
Aantal contacturen: 30 (8 lesdagen)
Mantra/ Yantra
Mantra- en yantra-yoga zijn beide klassieke meditatietechnieken.
In de Indiase yogatraditie worden veel yogaoefeningen begeleid door
bepaalde klanken of mantra’s. Hierdoor wordt de concentratie versterkt
en wordt de adem gereguleerd. Wanneer bepaalde mantra’s aan de
meditatie voorafgaan, komt men gemakkelijker in de juiste gemoedstoestand.
Yantra’s zijn getekende diagrammen, die in de yogatraditie
worden gebruikt om het denken te leren beheersen. Het zijn instrumenten
om het bewustzijn in een specifieke ervaringstoestand te brengen.
Elke yantra is het symbool van een specifieke energie, maar is tevens
een werktuig om die energie te leren kennen en hanteren. De yantra is
de visuele vorm van de mantra en de mantra is de klank van de yantra.
Tijdens de lessen wordt de betekenis van mantra’s
en yantra’s besproken, men leert diverse mantra’s zingen
en toepassen, yantra’s te tekenen en te schilderen volgens vaste
basisprincipes en ook ervaart de cursist hoe met behulp van mantra’s
en yantra’s te mediteren.
Verder wordt behandeld:
- de wijsbegeerte van het geluid;
- rāga's, klank- en ritmetechnieken;
- diverse mantra's voor chakra I tot en met V;
- bīja mantra's voor vierde en vijfde chakra en hun betekenis/toepassing;
- diverse yantra's en hun toepassing.
Chakra-vyū-yantra (geboorte-yantra)
Op de eerste lesdag van de module Mantra/Yantra wordt de Chakra-vyū-yantra
besproken en getekend. Deze lesdag kan ook als aparte workshop worden
gevolgd. De yantra is een visualisatie van het doolhof waar de mens
doorheen gaat op weg naar het leven. Het werken met de yantra brengt
de mens bij zijn eigen geboorte-ervaring. Zwangere vrouwen kunnen zich
met deze yantra voorbereiden op de bevalling. De yantra wordt in dat
geval door de aanstaande vader getekend.
De module Mantra/Yantra wordt afgesloten met een mondeling examen. De cursist toont ook enkele zelf vervaardigde yantra's.
De module is ook toegankelijk voor belangstellenden. Enige
vertrouwdheid met yoga, (mantra’s) zingen en/of enige tekenervaring
zijn niet noodzakelijk, maar bevorderen de aansluiting met de lesstof.
Docent: Irma van Dijk
Aantal contacturen: 30 (8 lesdagen)
Yoga en Meditatie
Of we ons er nu bewust van zijn of niet, alles wat we
doen in ons leven is gemotiveerd door de wens om geluk te ervaren –
hoe we dat ook definiëren – en om pijn en problemen te vermijden.
Meestal proberen we echter het geluk te vinden in dingen buiten onszelf:
onze vrienden en familie, werk, bezittingen, een goede naam, macht,
vele hobby’s en activiteiten. De reeks is eindeloos en varieert
van persoon tot persoon. Maar we hoeven slechts een kort moment onze
aandacht naar binnen te richten om te herkennen dat al die externe dingen
niet echt betrouwbaar zijn als bron van geluk, alleen al vanwege het
feit dat ze vergankelijk zijn. Niets blijft. Het enige waar we werkelijk
op kunnen vertrouwen is onze eigen geest. Het pad van yoga is een innerlijk
pad dat leidt naar bevrijding. Wanneer we dit inzien zal meditatie vanzelfsprekend
een belangrijke plaats in ons eigen leven gaan innemen.
De fundamenteel onbevredigende aard van ons bestaan is
een universeel menselijk probleem. In een paar korte doordringende zinnen
legt Patañjali in zijn Yoga Sutra’s uit wat de oorzaak
is van het menselijk lijden en wat eraan gedaan kan worden. Helder en
systematisch zet hij uiteen hoe onwetendheid over onze werkelijke aard
de oorzaak is van al onze problemen en hoe we door het beoefenen van
het Achtvoudige Pad bevrijding kunnen realiseren. Een schat aan wijsheid
in slechts een paar duizend woorden.
In de module worden stapsgewijs verschillende meditatietechnieken aangeboden uit de
yogatraditie alsmede uit de rijke meditatietraditie van het boeddhisme. Door oefening van de
verschillende technieken kunnen we deze vervolgens in onze lessen naar persoonlijke bevinding
vormgeven.
Verder komen de volgende onderwerpen aan bod:
- de kostbaarheid van onze situatie nu, in termen van potentie tot
spirituele groei;
- de vergankelijke aard van ons bestaan;
- de waarheid van lijden;
- de onvermijdelijkheid van karma, de wet van oorzaak en gevolg.
Nadruk ligt op het herkennen van de eeuwenoude wijsheden
in onszelf zodat we vanzelfsprekend geïnspireerd worden tot persoonlijke
beoefening.
In deze module wordt gewerkt met āsana’s, prānāyāma en meditatie.
De module wordt afgesloten met een schriftelijk examen.
Docent: Sandra Tideman
Aantal contacturen: 30 (8 lesdagen)
Filosofie
Het is boeiend om te zien, hoe in de westerse wijsbegeerte al vanuit de vroegste periode (ca. 600 v. Chr.) vooral de nadruk ligt op de Logos, de Nous, het rationele deel van ons bewustzijn. Deze zienswijze heeft onder andere geleid tot de ontwikkeling van de natuurwetenschappen en de wiskunde en het mogelijk gemaakt om universele wetten te formuleren, die overal geldig zijn. We hebben in ieder geval een technisch-wetenschappelijk beeld van het heelal, het zonnestelsel, de aarde en de mens. Echter, vragen als zingeving, het bestaan of niet-bestaan van God, leven na de dood, kunnen niet rationeel beantwoord worden en daarom ook geheel overgelaten aan de mens zelf en zijn wankele, onzekere plaats in het universum.
In de Indiase filosofische stelsels, darśana's ( wat de mens ziende maakt) wordt veel meer gezocht naar uitgangspunten en methodes die het menselijk bewustzijn (en dus niet alleen het rationele deel) zo helder en ontvankelijk kunnen maken dat hij zelf het antwoord kan ervaren. Meditatie, stil worden is daarbij een essentiële voorwaarde.
In de cursus zal de nadruk liggen op de oosterse filosofie. De volgende onderwerpen zullen worden behandeld:
- wijsbegeerte van de Veda's, Jaïnisme, Boeddhisme
- de verschillende vormen van het Boeddhisme en de ontwikkeling in Tibet, China, Japan
- Samkhya en yogafilosofie
- de sūtra's van Patañjali en de wijsgerige consequenties
- Nyāya en Vaiśeshika
- Pūrva-mīmāmsā , Uttara-mimāmsā (Vedānta en de Upaniśads).
Eén extra lange lesdag zal een bezoek worden gebracht aan één of meerdere musea. Ondermeer het verschil in de esthetische opvattingen tussen Oost en West zal worden getoond en besproken.
Docenten: Jos Plenckers, Nanda Geerling en gastdocent (museumdag)
Aantal contacturen: 30.
(8 lesdagen)
Leesgroep Bhagavad Gītā
In deze nieuwe module zal de Bhagavad Gītā behandeld worden vanuit de Nederlandse vertaling, waarbij regelmatig zal worden stilgestaan bij Sanskriet woorden en begrippen die uit de tekst naar voren komen.
De Gītā kent vier hoofdleerstukken: devotie aan Krishna, bevrijding van ego-bewustzijn tot volledig en goddelijk bewustzijn, de onsterfelijkheid van het Zelf en het zogenoemd onthecht handelen waar ook Gandhi een volgeling van was. Deze vier hoofdleerstukken vallen onder de noemers Bhakti-yoga (de yoga van de toewijding), Jñāna-yoga (de yoga van de kennis) en Karma-yoga (de yoga van het handelen) en vormen een gedegen filosofisch kader voor wie zich wil verdiepen in de wijsgerige bronnen van yoga.
|
.jpg){kind=logo}
