Specialisaties

Zwangerschapsyoga
Zwangerschapsyoga is een vorm van zwangerschapsbegeleiding die de zwangerschap aangrijpt als een door de natuur aangereikt bewustwordingsproces. Het geestelijk en lichamelijk welbevinden van de zwangere vrouw is de basis voor haar kind.

De specialisatie Zwangerschapsyoga is praktijkgericht, maar geeft de cursist ook de gelegenheid om zelf diverse aspecten van de lage adem dieper te ervaren. Met behulp van subtiele en toch krachtige oefeningen krijgt men meer inzicht in het bekken en de emoties die bij dat gebied horen.

Tijdens dit specialisatiejaar leert de aankomend docent om yoga aan te passen aan de mogelijkheden van de zwangere vrouw. Veel aandacht wordt besteed aan de adem en hoe deze toe te passen tijdens de bevalling. Het geven van partnerlessen komt aan bod: hoe de aanstaande vader zijn vrouw met massage en ademoefeningen kan bijstaan in de zwangerschap en tijdens de bevalling. Verder welke oefeningen wel en niet geschikt zijn ná de bevalling en bij specifieke klachten die met de zwangerschap of met de bevalling te maken hebben. Op één extra lange lesdag leert men de klassieke Ayurvedische babymassage toe te passen en hoe deze in een cursus aan moeders aan te bieden.

In de theorielessen worden ook de veranderingen in de aanstaande ouders bezien vanuit de chakrapsychologie en wordt de ontwikkeling van de chakra’s in het ongeboren kind behandeld.

Eén extra lange lesdag is gewijd aan de Chakra-vyū-yantra (geboorteyantra). Het werken met deze yantra is een manier om bij de eigen geboorte-ervaring te komen en kan ook gebruikt worden door zwangere vrouwen als voorbereiding op de bevalling.

Enkele lessen worden verzorgd door een verloskundige die de anatomie van het bekken en de fysiologische veranderingen van de zwangere vrouw behandelt, de ontwikkeling van de baby, enige basiskennis van de verloskunde en het kraambed.

Het specialisatiejaar Zwangerschapsyoga wordt afgesloten met een theorie- en een praktijkexamen. De lesstof Verloskunde wordt in de loop van het jaar schriftelijk getoetst. Cursisten schrijven tevens een persoonlijk bevallingsverslag.

Docenten specialisatiejaar Zwangerschapsyoga:
Diana Plenckers, Malou Kempers (verloskundige).
Aantal contacturen: 80 (19 lesdagen)

Yoga voor doelgroepen
Inleiding
Dit specialisatiejaar biedt een brede voorbereiding op het geven van yogales aan verschillende doelgroepen die een andere benadering vragen dan waar men in een algemene yogales aan toe komt. De cursist leert oefeningen aan te passen aan de betreffende doelgroep en maakt kennis met andere manieren om de lessen op te bouwen. Enkele gastdocenten die gespecialiseerd zijn in het lesgeven aan deze doelgroepen delen hun kennis en ervaring met u. Er zijn overeenkomsten tussen het lesgeven aan deze ogenschijnlijk verschillende doelgroepen. Het inleven in de doelgroep en de persoonlijke herkenning vormen telkens de basis voor het lesgeven.

Dit specialisatiejaar in zijn geheel geeft inspiratie om yoga op een creatieve manier aan te passen aan de mogelijkheden van anderen (en van uzelf) met respect voor ieders beperkingen. Een verrijking voor de yogadocent, zelfs wanneer u uiteindelijk niet aan één van deze doelgroepen zou gaan lesgeven.

Het is eventueel mogelijk om één of meerdere onderdelen van dit specialisatiejaar te volgen. Om de continuïteit te waarborgen hebben cursisten die het hele specialisatiejaar volgen echter voorrang. Wanneer men al eerder als yogadocent is afgestudeerd of elders een yogaopleiding heeft gevolgd, kan men dit specialisatiejaar ook als bijscholing volgen.

Yoga voor ouderen
Tijdens dit onderdeel van het specialisatiejaar wordt behandeld welke oefeningen bij uitstek geschikt zijn voor ouderen en hoe houdingen het beste kunnen worden aangepast aan de specifieke mogelijkheden en beperkingen van de oudere mens. Bepaalde aandoeningen zoals hoge bloeddruk, doofheid, slecht zien, aandoeningen van gewrichten enz. kunnen een goed functioneren belemmeren en ook andere orgaansystemen aantasten. In dit deel van het specialisatiejaar leert de (aankomend) yogadocent hoe met deze beperkingen om te gaan. Tijdens de aan dit onderdeel toegevoegde studiedag wordt een aantal veel voorkomende aandoeningen behandeld en worden benaderingen vanuit yoga en vanuit de fysiotherapie naast elkaar gezet.

Verder wordt aandacht besteed aan: voorbereidingen voor de lessen, welke didactische methoden het beste kunnen worden toegepast bij ouderen, individuele ademoefeningen en ontspanningshoudingen.

Yoga voor mensen met een lichamelijke handicap
De grens tussen gehandicapt en niet-gehandicapt is soms moeilijk te trekken, maar iemand met een duidelijke lichamelijke beperking zal meestal niet zonder extra zorg in een gewone yogales kunnen meedoen. Aangepaste yogalessen helpen de algehele conditie van mensen met een lichamelijke handicap te verbeteren. In dit onderdeel van het specialisatiejaar wordt behandeld welke oefeningen heilzaam kunnen zijn. Het opbouwen van een groter weerstandsvermogen leidt tot een groter gevoel van welbevinden.

Yoga voor kinderen
De belangstelling voor yoga voor kinderen op school maar ook als buitenschoolse activiteit neemt de laatste jaren enorm toe. Yoga op verantwoorde wijze toegankelijk maken voor kinderen in de basisschoolleeftijd, dat is het uitgangspunt van dit onderdeel van het specialisatiejaar. Door yoga leren kinderen voeling te krijgen met hun innerlijke wereld. Ontspanning is hierin de basis. Oefenen in een sfeer van ontspannen aandacht voor het kind is bevorderlijk om nieuwe dingen te leren, maar ook bevorderlijk voor de persoonlijke gezondheid van het kind. Voor tal van problemen zoals concentratiestoornissen, hyperactiviteit, agressie en hyperventilatie kan yoga uitkomst bieden.

In de lessen wordt gebruik gemaakt van diverse didactische technieken (spel, verhalen, klanken, rijmpjes en versjes) om het kind in zijn eigen belevingswereld en fase van ontwikkeling aan te kunnen spreken. Men leert houdingen, adem- en ontspanningsoefeningen in overeenstemming te brengen met het lichaam en de psyche van het kind. Door op zijn eigen niveau inzicht te krijgen in het eigen adem- en bewegingspatroon leert het kind zijn eigen onrust of onmacht kennen en kan het deze leren begrijpen.

Op speelse wijze wordt het achtvoudige pad van Patañjali gebruikt als leidraad voor de opbouw van een yogales. Tevens dient het in de yogalessen en daarbuiten als leidraad in het omgaan met de ander, met elkaar.

Yoga voor jongeren
In dit deel van het specialisatiejaar wordt behandeld het lesgeven aan kinderen in de middelbare schoolleeftijd. Yoga kan voor deze doelgroep een belangrijke ondersteuning bieden aan het proces van volwassen worden. Aan bod komt de wijze waarop men jongeren kennis laat maken met yoga alsook de visie vanuit de chakrafilosofie van waaruit men deze ontwikkelingsfase kan beschouwen.

Yoga voor mensen met een verstandelijke handicap
Bij het yogales geven aan verstandelijk gehandicapten heeft men te maken met een aangepaste manier van overdracht en met enkele specifieke lichamelijke beperkingen. Yoga geven aan deze doelgroep is een nieuwe ontwikkeling in het yogaonderwijs en wordt met veel enthousiasme ontvangen. Het werken met aangepaste houdingen, adem- en ontspanningsoefeningen heeft bijzondere effecten op het algeheel functioneren, op het krijgen van vertrouwen in de eigen mogelijkheden en op lichamelijke functies zoals de darmwerking, slaap, krampen enz. Bij meervoudig gehandicapten werkt de docent samen met vrijwilligers die de leerlingen helpen bij het uitvoeren van houdingen en ondersteuning geven bij adem- en ontspanningsoefeningen.

Examen
Cursisten die het gehele specialisatiejaar Yoga voor doelgroepen volgen, doen praktijkexamen in één van de onderdelen (de cursist mag zelf kiezen in welk) en schriftelijk examen voor de andere onderdelen. Voor het praktijkexamen bereidt men samen met één of twee medecursisten een yogales voor, die men geeft aan de groep. De schriftelijke examens worden zowel klassikaal als individueel nabesproken.

Cursisten die slechts een deel van het specialisatiejaar volgen doen schriftelijk examen voor elk gevolgd onderdeel.

Docenten specialisatiejaar Doelgroepen: Anna van Geffen (alg. leiding en Yoga voor ouderen), Yvonne Buis (fysiotherapeut), Ineke Visser (Yoga voor mensen met een lichamelijke handicap), Leen Demeulenaere (Yoga voor kinderen), Martijn de Jong (Yoga voor jongeren), Uf Riezebos (Yoga voor mensen met een verstandelijke handicap).

Aantal contacturen: 80 (19 lesdagen).
Het volgen en afronden van twee onderdelen van dit specialisatiejaar mag gelden als 1 module.

Geboorte-yantra

Chakrapsychologie
In dit specialisatiejaar wordt de kennis van de chakrafilosofie verder uitgediept. Deze kennis geeft een dieper inzicht in de mogelijkheden en beperkingen van lichaam en geest. Met de ervaring van deze kennis als uitgangspunt leert de cursist ook hoe hij of zij anderen individueel kan begeleiden. Concentratie- en meditatie-oefeningen vormen een belangrijk onderdeel van deze specialisatie.

Overzicht van de te behandelen onderwerpen:

• openingen en blokkades van rechter- en linkerkanaal van de sushumna en hun onderling verband;
• openingen van het centrale kanaal van de sushumna;
• voelen en interpreteren van de spanning van de spieren aan weerszijden van de wervelkolom;
• hatha-yogaoefeningen, prānāyāma’s, mantra’s en visualisaties voor de verschillende chakra’s
• meditatie op de verschillende chakra’s en het effect daarvan;
• interactie van spieren, organen en bewustzijn.

Themaweekend Gāyatrī
Aan het eind van het specialisatiejaar Chakrapsychologie wordt tijdens het themaweekend de Gāyatrī-mantra behandeld. Het zingen van deze vedische hymne is een meditatieve techniek die krachtig werkt op zesde chakra en nog altijd door veel yogi's in India bij zonsopgang wordt beoefend. De oude commentatoren van de Veda’s zeggen dat de essentie van de Rig Veda is samengetrokken in de Gāyatri en de essentie van de Gāyatri weer in een onderdeel van deze mantra. Zoals in de Zonnegroet de kracht van de zon wordt gebruikt om gezondheid en vitaliteit te bevorderen, zo beschouwt men in de Gāyatri de zon als het symbool van het allesdoordringende bewustzijn. Tijdens het weekend leert men de mantra met de bijbehorende mudrā’s. Ook wordt gewerkt met de Gāyatrī-yantra en zijn er praktijklessen yoga, prānāyāma en meditatie. Op zaterdagavond is er een workshop Nada-Yoga (Yoga van klank).

Het specialisatiejaar Chakrapsychologie wordt afgesloten met een schriftelijk en een praktijkexamen. Dit specialisatiejaar is alleen toegankelijk voor cursisten die het derde basisjaar en tenminste één van de modules Ayurvedische Massage of Adem en Ademtherapie hebben afgerond.

Docent specialisatiejaar Chakrapsychologie: Diana Plenckers, Anna van Geffen, gastdocent Nada-Yoga (thema -weekend).
Aantal contacturen: 80 (16 lesdagen en een themaweekend).