Yoga en Wijsbegeerte

De bewuste mens ervaart zichzelf als deel van een groter geheel. Niet alleen als deel van de natuur, de aarde en alles wat daarop leeft en groeit, maar ook verbonden met datgene wat onze fysieke waarneming overstijgt. Op tal van filosofische, spirituele en vooral op de meest persoonlijke vragen over het leven kunnen we vanuit ons materiële bewustzijn vaak geen antwoord vinden. Zowel in het Oosten als in het Westen hebben sinds mensenheugenis gewone mensen en grote denkers proberen te begrijpen hoe de mens verbonden is met de natuur en de kosmos. Of gedacht dat de mens misschien zelf wel die verbinding is!

De cursus Yoga en Wijsbegeerte seizoen 2018/2019 heeft als thema ‘Mens, natuur en kosmos’.

Zeven bijzondere gastdocenten geven op zeven zondagen verdeeld over het seizoen een lezing vanuit hun eigen interesse en (wetenschappelijke) achtergrond, waarbij oosterse en westerse visies aan bod zullen komen.

Is er een kosmische bedoeling aan het aardse bestaan van de mens? Heeft de oosterse mens een andere relatie tot hemel en aarde dan de westerse? Wat heeft dat voor gevolgen voor hoe hij in het leven staat? Kunnen wij als wereldburger in de 21ste eeuw daar iets uit leren voor ons zelf?

Elke lesdag beginnen we met yoga en meditatie waarbij steeds het onderwerp van de dag de inspiratie vormt. Daardoor kun je elke keer het thema ‘Mens, natuur en kosmos’ op meerdere manieren leren begrijpen en ervaren. Deze lessen worden gegeven door docenten van de Saswitha Opleiding.

Het is mogelijk losse lesdagen te volgen. Inschrijvingen voor de hele cursus hebben echter voorrang. Wanneer je je inschrijft voor de gehele cursus, heb je toegang tot het examen plus de nabespreking en kun je de cursus als module mee laten tellen voor het einddiploma van de opleiding. Bij inschrijving voor de gehele cursus ontvang je ook gratis de opnames van alle lezingen. Bovendien kun je dan deelnemen aan de laatste lesdag, de museumdag. Deze lesdag is niet open voor losse inschrijvingen.

Hier vind je alle lezingen vanaf 2012. Professionele opnames die je tegen vergoeding kunt downloaden. Twee lezingen bieden we gratis aan, zodat je de sfeer alvast kunt proeven.


Data en sprekers:

4 nov 2018: Vedische rituelen: orde in de chaos – Paul van der Velde
Yoga/meditatie: Diana Plenckers
Waarom is de Veda in India zo belangrijk? Waarom vinden brahmanen zichzelf superieur? Dit heeft te maken met de chaos die de mens ervaart en de ordening die rituelen kunnen geven.
In India gaat men ervan uit dat rituelen tijd en ruimte in stand houden. De seizoenen wisselen elkaar niet af als er geen gepaste rituelen zijn. De oogsten rijpen niet. Geen dag, geen nacht zonder rituelen. Daar gaan we in deze lezing naar kijken.

 

2 dec 2018: Job, een klaaglied – Godfried Beumers
Yoga/meditatie: Caroline Brand
Het eerste deel van de middag is een voorstelling. Na de pauze legt Godfried Beumers verbanden naar zijn lezing van vorig seizoen. Deze lezing kun je nu gratis luisteren op onze website.
Job, geslaagd in alles wat hij deed, wordt inzet van een weddenschap tussen God en een van diens zoons, de satan. God is overtuigd van Job ’s trouw aan Hem – ook al zou hem alles worden afgenomen! In Beumers’ eigenzinnige bewerking van dit oudtestamentische boek (première 19 oktober 2018) staat Job alleen rechtstreeks tegenover De Schepper van de kosmos en vraagt Hem: ‘Waarom treft Het Kwaad mij?’
Een diep inzicht in het wezen van de natuur verandert Job’s kijk op het leven voor altijd. Maar zijn daarmee de gevolgen van de weddenschap ongedaan gemaakt?
Godfried Beumers (theatermaker) heeft veel verhalen met grote thema’s op zijn repertoire. Hij bewerkte eerder speciaal voor Saswitha het oud-Indiase epos: Ramayana.

 

20 jan 2019: Hoe bomen mensen met de hemel verbinden – Maja Kooistra
Yoga/meditatie: Yvon Buis
Mensen leefden eertijds in de natuur tussen bomen. Zij kenden symbolische betekenissen toe aan eigenschappen van boomsoorten. Deze ondersteunden hun zingeving aan het leven. Door hun verticale groeiwijze en grootte volgen bomen de ritmes van zon, maan en sterren het duidelijkst en mensen onderscheidden daarin Kosmische bomen, Levensbomen en bomen die als Axis Mundi fungeerden in hun samenlevingen en religieuze leven. Deze functies worden geïllustreerd met voorbeelden van heilige bomen en krachtplekken bij kloosters en tempels in de Himalaya’s.
Maja Kooistra is een nieuwe spreker tijdens onze cursus Yoga en Wijsbegeerte. Zij is gepromoveerd in de fysische geografie en houdt zich al vele jaren bezig met krachtplekken in de natuur omdat daarin het antwoord schuilt waarom tempels, kerken en rituele plaatsen juist daar zijn gesitueerd. Lees op onze website meer over Maja.

 

17 feb 2019: Oosterse opvattingen over de relatie van de mens met de natuur – Theo van Leeuwen
Yoga/meditatie: Jeanet Heilbron
In de verschillende oosterse filosofische tradities is er een duidelijk andere visie op de natuur in vergelijking met de westerse benadering van de natuur. Wat kunnen we hiervan leren? In de joods-christelijke traditie is de wereld Gods schepping en hierdoor ”iets anders” dan God zelf. Dit heeft aanleiding gegeven tot een dualisme en een zekere gespannenheid tussen het heilige en profane. In het hindoeïstische denken daarentegen is de natuur als emanatie van het goddelijke sacraal: alle leven is heilig en de verhouding van de mens tot dit leven heeft altijd een ethische dimensie. Geweldloosheid (ahimsa) is hierbij cruciaal. In het boeddhisme zijn alle wezens op weg naar verlossing en nemen deel aan het vergeestelijkingsproces van de kosmos. Grondidee van het Chinese taoïsme is dat de natuur een cyclisch wordingsproces is, waarin een fundamentele energie (ch’i) werkzaam is. Dit in tegenstelling tot de door de westerse natuurwetenschappen in rationele zijnsmodellen beschreven natuur.

 

24 mrt 2019: Mens en kosmos in de Oude Upanishaden – Bruno Nagel
Yoga/meditatie: Noor Palazzi
De Oude Upanishaden (+ 8e-6e eeuw voor Chr.) zijn meditatieve wijsheidsteksten die aansluiten bij de rituele delen van de Veda. In deze Upanishaden komt een weg naar binnen aan het woord, die leidt tot een bewustwording van het ware ‘Zelf’ (Âtman) van de mens. Bewustwording van het Zelf sluit een mens niet af van de werkelijkheid, maar leidt tot een oorspronkelijk contact met de dragende, al-doordringende grond (Brahman) van wat bestaat. Opmerkelijk is, hoe In het ontdekken van de toegang tot het Zelf meditaties rond de symboliek van de oer-elementen van de kosmos (vuur, water, aarde, lucht, en ruimte) in hun verwantschap met de mens een bijzondere rol spelen.
Hier zien wij overeenkomsten met het denken van de oudste Griekse filosofen van vóór Socrates.

 

14 apr 2019: Word ik gevangen door wat mij omringt of kan ik toch mijn eigen keuzes maken? – Winand Callewaert
Yoga/meditatie: Anneke Verweijen
Professor Callewaert zal spreken op de hem zo eigen en persoonlijke manier over hoe de mens temidden van de grote invloed die de wereld op hem heeft via cultuur, lectuur, religie, natuur en omgeving, zelf kan bepalen hoe daarmee om te gaan en toch zijn vrijheid kan vinden.
De volgende thema’s zullen aan bod komen: ‘westerse filosofie’ en ‘oosters animisme’; mijn microkosmos en de vāstu śastra; mijn ‘Onze Vader’ en ‘de wijzen gaven Het vele namen’; ook als Durgā niet zou bestaan, toch heb ik Haar nodig: we moeten onze eigen kapellekes maken.

 

19 mei 2019: Museumdag Amsterdam – Paul van der Velde en Nanda Geerling
Yoga/meditatie: Anneke Verweijen (Centrum De Roos, Amsterdam)

LET OP: gewijzigde datum en locatie (oorspronkelijke datum 12 mei).
De museumdag is alleen toegankelijk voor studenten die de gehele cursus Yoga en Wijsbegeerte volgen. Losse inschrijvingen voor deze lesdag zijn niet mogelijk.

Mens, natuur en kosmos – rondleidingen door Nanda Geerling (Van Gogh Museum) en Paul van der Velde (Aziatische afdeling Rijksmuseum)

Rondleiding Nanda Geerling:
In december 1882 schreef Vincent aan zijn broer Theo: ’’Ik kan soms zoo verlangen naar landschap te maken, net als naar een verre wandeling om eens op te frisschen en ik zie in de heele natuur, bijvoorbeeld in boomen, expressie en als het ware een ziel.”
Natuur en kunst waren voor Van Gogh onlosmakelijk met elkaar verbonden. De natuur bood hem rust, troost en bezieling en inspireerde hem tot zijn mooiste werken. In de wisseling van de seizoenen, in de cyclus van zaaien en oogsten zag hij een overeenkomst met de levensloop van de mens. De natuur maakte hem bewust deel uit te maken van een groter geheel en een schakel te zijn in het universum.
Zijn carrière bracht hem van Brabant naar Antwerpen, Parijs, Arles, Saint-Remy en Auvers-sur-Oise waar hij op een tragische manier een einde aan zijn leven maakte.
In de landschappen die hij op deze plekken maakte zien we een kunstenaar die zijn spirituele visie op de natuur combineerde met grensverleggende artistieke experimenten. Hij was verguisd en onbegrepen in zijn eigen tijd maar groeide uit tot een icoon van de expressionistische schilderkunst in de 19de eeuw.
Vincent van Gogh heeft de moderne mens een andere aanblik van de natuur gegeven. Hoe hij dat heeft gedaan gaan wij zien en beleven in de wereldberoemde collectie van het Van Gogh Museum in Amsterdam.

Rondleiding Paul van der Velde:
De wereld van de Aziatische kunsten is ‘belichaamd’, de beelden leven, ze zijn ‘bezield’, ze vertellen ieder voor zich verhalen en verhouden zich tot hun omgeving. Een stupa herdenkt de Boeddha, zijn woorden die de waarheid beschrijven trekken boomnimfen aan. Die zie je dan ook afgebeeld op de omheiningen van zo’n heiligdom. De boomgodinnen willen de waarheid van de woorden van de Boeddha horen. Bezoek je de stupa dan bevind je je in hun gezelschap. Aziatische beelden laten vaak een hoogtepunt zien van een kosmische gebeurtenis, de Boeddha die net op dat moment de aarde aanraakt als bekroning van al zijn opgebouwde karmische verdiensten. Natuurlijk is er het absolute hoogtepunt: Shiva de grote yogin die plots uitbarst in zijn extatische kosmische dans, de Anandatandava, waarin hij gepassioneerd de kosmos schept, behoudt en vernietigt en mens en natuur binnen die cyclus plaatst.

 

 

Schrijf je in op de nieuwsbrief van de Saswitha Opleiding voor Yoga en Wijsbegeerte en ontvang regelmatig een update over bijzondere cursussen, extra workshops en het laatste nieuws.