Filosofie op zondag

1x per maand ‘Filosofie op zondag’. Open voor iedereen met belangstelling voor de filosofische bronnen van yoga. Lezingen door gastsprekers en yoga/meditatie door docenten uit ons eigen team.

Thema 2018/2019: Mens, natuur en kosmos

De bewuste mens ervaart zichzelf als deel van een groter geheel. Niet alleen als deel van de natuur, de aarde en alles wat daarop leeft en groeit, maar ook verbonden met datgene wat onze fysieke waarneming overstijgt. Op tal van filosofische, spirituele en vooral op de meest persoonlijke vragen over het leven kunnen we vanuit ons materiële bewustzijn vaak geen antwoord vinden. Zowel in het Oosten als in het Westen hebben sinds mensenheugenis gewone mensen en grote denkers proberen te begrijpen hoe de mens verbonden is met de natuur en de kosmos. Of gedacht dat de mens misschien zelf wel die verbinding is!

Bijzondere gastdocenten geven op zondagen verdeeld over het seizoen een lezing vanuit hun eigen interesse en wetenschappelijke achtergrond, waarbij oosterse en westerse visies aan bod zullen komen.

Is er een kosmische bedoeling aan het aardse bestaan van de mens? Heeft de oosterse mens een andere relatie tot hemel en aarde dan de westerse? Wat heeft dat voor gevolgen voor hoe hij in het leven staat? Kunnen wij als wereldburger in de 21ste eeuw daar iets uit leren voor ons zelf?

Elke lesdag begint met yoga en meditatie door een van onze eigen docenten. In de les wordt bewust de relatie gelegd met het onderwerp van de dag.

Als je alle lesdagen (+ de museumdag) volgt, kun je deze mee laten tellen als cursus/module (Yoga en Wijsbegeerte) voor de vierjarige opleiding tot yogadocent. De cursus moet dan worden afgesloten met het schriftelijk examen.

 

Data en sprekers:

4 nov 2018: Vedische rituelen: orde in de chaos – Paul van der Velde
Waarom is de Veda in India zo belangrijk? Waarom vinden brahmanen zichzelf superieur?
Dit heeft te maken met de chaos die de mens ervaart en de ordening die rituelen kunnen geven.
In India gaat men ervan uit dat rituelen tijd en ruimte in stand houden. De seizoenen wisselen elkaar niet af als er geen gepaste rituelen zijn. De oogsten rijpen niet. Geen dag, geen nacht zonder rituelen.
Daar gaan we in deze lezing naar kijken.

 

2 dec 2018: Job, een klaaglied – Godfried Beumers
Het eerste deel van de middag is een voorstelling.
Job, geslaagd in alles wat hij deed, wordt inzet van een weddenschap tussen God en een van diens zoons, de satan. God is overtuigd van Job ’s trouw aan Hem – ook al zou hem alles worden afgenomen!
In Beumers’ eigenzinnige bewerking van dit oudtestamentische boek (première 19 oktober 2018) staat Job alleen rechtstreeks tegenover De Schepper van de kosmos en vraagt Hem: ‘Waarom treft Het Kwaad mij?’
Een diep inzicht in het wezen van de natuur verandert Job’s kijk op het leven voor altijd. Maar zijn daarmee de gevolgen van de weddenschap ongedaan gemaakt?
Godfried Beumers (theatermaker) heeft veel verhalen met grote thema’s op zijn repertoire. Hij bewerkte eerder speciaal voor Saswitha het oud-Indiase epos: Ramayana.

 

20 jan 2019: Hoe bomen mensen met de hemel verbinden – Maja Kooistra
Mensen leefden eertijds in de natuur tussen bomen. Zij kenden symbolische betekenissen toe aan eigenschappen van boomsoorten. Deze ondersteunden hun zingeving aan het leven. Door hun verticale groeiwijze en grootte volgen bomen de ritmes van zon, maan en sterren het duidelijkst en mensen onderscheidden daarin Kosmische bomen, Levensbomen en bomen die als Axis Mundi fungeerden in hun samenlevingen en religieuze leven. Deze functies worden geïllustreerd met voorbeelden van heilige bomen en krachtplekken bij kloosters en tempels in de Himalaya’s.

 

17 feb 2019: Oosterse opvattingen over de relatie van de mens met de natuur – Theo van Leeuwen
In de verschillende oosterse filosofische tradities is er een duidelijk andere visie op de natuur in vergelijking met de westerse benadering van de natuur. Wat kunnen we hiervan leren? In de joods-christelijke traditie is de wereld Gods schepping en hierdoor ”iets anders” dan God zelf. Dit heeft aanleiding gegeven tot een dualisme en een zekere gespannenheid tussen het heilige en profane. In het hindoeïstische denken daarentegen is de natuur als emanatie van het goddelijke sacraal: alle leven is heilig en de verhouding van de mens tot dit leven heeft altijd een ethische dimensie. Geweldloosheid (ahimsa) is hierbij cruciaal. In het boeddhisme zijn alle wezens op weg naar verlossing en nemen deel aan het vergeestelijkingsproces van de kosmos. Grondidee van het Chinese taoïsme is dat de natuur een cyclisch wordingsproces is, waarin een fundamentele energie (ch’i) werkzaam is. Dit in tegenstelling tot de door de westers natuurwetenschappen in rationele zijnsmodellen beschreven natuur.

 

24 mrt 2019: Mens en kosmos in de Oude Upanishaden – Bruno Nagel
De Oude Upanishaden (+ 8e-6e eeuw voor Chr.) zijn meditatieve wijsheidsteksten die aansluiten bij de rituele delen van de Veda. In deze Upanishaden komt een weg naar binnen aan het woord, die leidt tot een bewustwording van het ware ‘Zelf’ (Âtman) van de mens. Bewustwording van het Zelf sluit een mens niet af van de werkelijkheid, maar leidt tot een oorspronkelijk contact met de dragende, al-doordringende grond (Brahman) van wat bestaat. Opmerkelijk is, hoe In het ontdekken van de toegang tot het Zelf meditaties rond de symboliek van de oer-elementen van de kosmos (vuur, water, aarde, lucht, en ruimte) in hun verwantschap met de mens een bijzondere rol spelen.
Hier zien wij overeenkomsten met het denken van de oudste Griekse filosofen van vóór Socrates.

 

14 apr 2019: Word ik gevangen door wat mij omringt of kan ik toch mijn eigen keuzes maken?  – Winand Callewaert
Professor Callewaert zal spreken op de hem zo eigen en persoonlijke manier over hoe de mens temidden van de grote invloed die de wereld op hem heeft via cultuur, lectuur, religie, natuur, omgeving, zelf kan bepalen hoe daarmee om te gaan en toch zijn vrijheid kan vinden.
De volgende thema’s zullen aan bod komen: ‘westerse filosofie’ en ‘oosters animisme’; mijn microkosmos en de vāstu śastra; mijn ‘Onze Vader’ en ‘de wijzen gaven Het vele namen’; ook als Durgā niet zou bestaan, toch heb ik Haar nodig: we moeten onze eigen kapellekes maken.

Schrijf je in op de nieuwsbrief van de Saswitha Opleiding voor Yoga en Wijsbegeerte en ontvang regelmatig een update over bijzondere cursussen, extra workshops en het laatste nieuws.