Filosofie op zondag

1x per maand ´Filosofie op zondag´. Open voor iedereen met belangstelling voor de filosofische bronnen van yoga. Lezingen door gastsprekers en yoga/meditatie door docenten uit ons eigen team.

Thema 2016/2017: Filosofie en religie

Yoga wordt in het algemeen beschouwd als een filosofie. Toch zijn er mensen die er religieuze elementen in herkennen en er daarom moeite mee hebben vanwege hun eigen, meestal christelijke, achtergrond. Anderen stellen dat yoga juist a-religieus is omdat het uitgaat van de eigen ervaring en waarneming en wars is van elke aanname, dus ook van een god of een schepper. Weer anderen zeggen dat yoga hun eigen geloof heeft verdiept.

Is yoga religieus of niet? Waar ligt de grens tussen filosofie en religie? Wat is het verschil tussen meditatie en gebed?

In deze cursus verkennen we historische en filosofische bronnen van yoga. We gaan op zoek naar overeenkomsten en verschillen tussen inzichten en ervaringen uit het Oosten (India, hindoeïsme) en het Westen (bijbel, christendom). De sprekers beschouwen het onderwerp vanuit wetenschappelijk, filosofisch en/of persoonlijk perspectief.

Elke lesdag begint met yoga en meditatie door een van onze eigen docenten. In de les wordt bewust de relatie gelegd met het onderwerp van de dag.

De zeven lesdagen ‘Filosofie op zondag’ vormen tezamen de cursus Yoga en Wijsbegeerte. Om de cursus mee te laten tellen als module voor de vierjarige opleiding tot yogadocent moet deze afgesloten worden met het schriftelijk examen.

Programma

zondag 9 oktober 2016
Swami Vivekananda, wegbereider van oosterse spiritualiteit naar het westen
drs. Theo van Leeuwen
Swami Vivekananda is een van de eerste brugfiguren van de oosterse spiritualiteit naar het Westen. In 1893 op het Parliament of Religions in Chicago stal hij de harten van de mensen met zijn gloedvolle redevoeringen over yoga en de filosofie van het hindoeïsme. De boodschap die hij bracht was in die tijd volkomen revolutionair: alle religies zijn gelijk, ze zijn allemaal op zoek naar die ene God, die zoveel namen heeft. Vivekananda heeft met zijn vedantische eenheidsperspectief op alle religies en met zijn ethische interpretatie van de Vedanta grote invloed gehad in het westen.

zondag 6 november 2016
Saddarshana: de zes klassieke scholen van het Indiase denken
prof. dr. Paul van der Velde
Net als in iedere cultuur zijn ook in India ideeën en voorstellingen ontstaan over de opbouw van onze wereld en de positie van de mens en de andere levende wezens daarbinnen. Is de wereld een illusie? Is de mens uniek? Wat gebeurt er na de dood? Kun je daar vóór de dood al iets aan doen? Binnen de Indiase cultuur wordt vaak gesproken van de ´zes manieren van kijken (sad-darshana)´, de ´zes scholen´ die telkens in paren worden gepresenteerd: samkhya-yoga, nyaya-vaisheshika en uttara-purva vedanta. Wat zeggen deze scholen over deze vragen?

zondag 11 december 2016
God of niet-God? Reflectie vanuit de Oepanishaden over levensvragen van toen en nu
prof. dr. em. Winand Callewaert
Vragen over een “God” of wellicht een “niet-God” als onze levensbasis, ze zijn van alle tijden. Een verhaal uit de Oepanishaden van 484 v. Chr. laat ons zien dat lang geleden deze vragen de Indiërs al bezighielden. De oudste filosofische geschriften ter wereld geven ons ook nu nog stof tot nadenken.
Institutionele religie, spiritualiteit, mystiek of ‘no-religion’. Onder welke noemer voel jij je thuis? De kennismaking met de oud-Indische filosofie en het hedendaagse hindoe denken hebben mij geleerd om veel af te schudden en naar de (voor mij) bevrijdende essentie te gaan. We mogen ons door namen en woorden niet op een dwaalspoor laten leiden. Het belangrijkste is dat we in direct contact staan met de Werkelijkheid en ons niet blindstaren op de namen die aan de Werkelijkheid worden gegeven. Mijn verhaal.

zondag 22 januari 2017
Meister Eckhart op het kruispunt van Oost en West
dr. Bruno Nagel
De middeleeuwse denker en mysticus Meister Eckhart (1260 – ca.1328) oefent vaak grote aantrekkingskracht uit op mensen die zoeken naar verdieping van hun christelijk perspectief. Maar ook wie vertrouwd is met oosterse vormen van spiritualiteit en mystiek, en vervolgens met Eckhart kennis maakt, heeft bij alle verschillen regelmatig een wonderlijke ervaring van herkenning.
In deze lezing maken we kennis met enkele centrale thema´s in het denken van Eckhart en gaan wij in op kernthema´s uit hindoeïstische, boeddhistische en taoïstische vormen van spiritualiteit die, ondanks het ontbreken van historische beïnvloeding, opmerkelijke verwantschap vertonen met het denken en de spiritualiteit van Eckhart.

zondag 19 februari 2017
Religie en spiritualiteit: de hedendaagse Toren van Babel
drs. Rinus van Warven
Kun jij er nog wijs uit worden? Wanneer hebben we het over religie en wanneer noemen we iets spiritualiteit? Betekenen de woorden in Oost en West wel hetzelfde? Zo verwijzen het westerse woord religie en het Sanskriet woord yoga allebei naar verbinding, maar er zitten totaal verschillende belevingswerelden achter. En het oosterse woord prana lijkt over iets anders te gaan dan de westerse geest, maar staan toch voor hetzelfde. Drs. Rinus van Warven bestudeerde de denkwijzen van Oost en West. Hij zal je tal van kamers in de Toren van Babel laten zien…

zondag 19 maart 2017
Kundalini-ontwaken en de Bijbel
Anne-Marie Wegh
De Bijbel heeft een diepere laag, verborgen in symbolen en metaforen, die bestemd was voor de serieuze spirituele aspirant. Auteur Anne-Marie Wegh toont aan dat zowel de evangeliën als het Oude Testament moeten worden gelezen als beeldtaal. De verhalen vormen een plattegrond naar het Koninkrijk van God via een kundalini-ontwaken. Anne-Marie neemt ons mee via een beeldpresentatie naar haar ontdekkingen. Tijdens deze lezing leer je de beginselen van het vertalen van de symboliek in de evangeliën. De boodschap die verschijnt als je de verhalen niet meer letterlijk neemt, maar als een metafoor, blijkt universeel: wij zijn allen geroepen om via de weg van innerlijke zuivering en genezing, het Goddelijke in onszelf tot leven te wekken.

zondag 21 mei 2017
Museumdag Amsterdam
prof. dr. Paul van der Velde, drs. Nanda Geerling
Op deze extra lange lesdag bezoeken we het Rijksmuseum in Amsterdam waar we zullen worden rondgeleid over de Aziatische afdeling door prof. dr. Paul van der Velde en over de afdeling Middeleeuwen door drs. Nanda Geerling. Centraal staan de symboliek, de iconografie en de betekenis daarvan in de oosterse en de westerse kunst. Hoe het oosters en westers denken zich in de kunst manifesteren. Behalve het duiden van de symbolen zal het op deze dag vooral gaan over de cultuurhistorie achter het kunstwerk en hoe religieuze kunst aanzet tot de beleving van de spiritualiteit.

Schrijf je in op de nieuwsbrief van de Saswitha Opleiding voor Yoga en Wijsbegeerte en ontvang regelmatig een update over bijzondere cursussen, extra workshops en het laatste nieuws.